Vilnius: een stad van kerken en veel meer

Maar Vilnius heeft veel meer dan alleen maar kerken en die maken op mij meer indruk dan alle kerken bij elkaar. Het begint al als u van de luchthaven richting het centrum rijdt, vanuit de verte ziet u de 326 hoge televisietoren. De toren is uitgegroeid tot een symbool van verzet tijdens de periode dat Litouwen onderdeel was van de Sovjet-Unie en men in Litouwen en ook in de twee andere Baltische landen hunkerden naar vrijheid en onafhankelijkheid. Het hele verhaal van de televisietoren wordt zo intens beschreven in de 'Baltische Zielen' van Jan Brokken, een boek dat u eigenlijk gelezen moet hebben voordat u naar de Baltische landen toegaat. In het kort komt het verhaal van de televisietoren erop neer dat in januari 1991 de televisietoren omsingeld werd door Litouwers die daarmee wilden voorkomen dat televisie-uitzendingen van de vele demonstraties tegen het Sovjetbewind door de Russen verstoord zouden worden. Er vielen in de nacht van 12 op 13 januari 1991 in totaal 15 doden, één van hen was Loreta, een jonge vrouw die zou gaan trouwen maar in die nacht werd overreden door een Russische tank. Wat haar laatste woorden waren voordat ze stierf heb ik nooit met droge ogen kunnen vertellen in de touringcar, zoveel indruk maakte die woorden op mij. Op bladzijde 166 van de Baltische Zielen vindt u deze woorden.

Een andere plek die u qua geschiedenis niet mag missen, is de steen op het grote kathedraalplein, vlak bij de klokkentoren en de ingang van de kathedraal. Op deze steen staat het Litouwse woord ‘Stebuklas’ dat wonder betekent. Op deze plek begon in Litouwen op 23 augustus 1989 de menselijke keten van circa 600 kilometer: twee miljoen mensen die hand in hand stonden van Vilnius tot aan Tallinn, uit protest tegen de al eerder genoemde bezetting. Als u daar staat moet u beseffen wat een wonder dat moet zijn geweest om al die mensen één lange rij te laten vormen in een tijd dat internet en mobiele telefoontjes nog niet beschikbaar waren.