Insidertips Madrid: 5 tips voor op reis

De meeste bezoekers komen voor de musea naar Madrid, waarvan Prado, Thyssen-Bornemisza en Reina Sofía het bekendst zijn. Deze drie musea hebben uiteenlopende collecties.

Met ongeveer 4.000 schilderijen is het Prado het meest bezochte museum van Madrid. Hier hangen de collecties van de twee Spaanse koningshuizen, de Habsburgers en de Bourbons. De oudste schilderijen dateren uit de 15e eeuw: Vlaamse Primitieven, belangrijke werken van Jeroen Bosch, waaronder De Hooiwagen en de Tuin der Lusten. Het grootste gedeelte van de collectie schilderkunst dateert uit de Spaanse gouden eeuw, met werken van de belangrijkste Spaanse meester Velazquez, maar ook Murillo en Zurbarán, Titiaan en El Greco uit de 17e eeuw. Uiteraard is er ook veel aandacht voor Goya.

Baron Thyssen verkocht in de jaren negentig zijn enorme collectie schilderkunst aan de Spaanse staat, die de schilderijen onderbracht in een oud stadspaleis schuin tegenover het Prado. Een bezoek aan het museum Thyssen-Bornemisza is als een reis door de geschiedenis van de schilderkunst. Het museum is chronologisch ingericht. De oudste werken hangen op de bovenste verdieping. Vervolgens volgen de zalen elkaar op en loopt u langs oude Italiaanse schilderkunst, Vlaamse primitieven, werken uit de renaissance, maniërisme, barok, impressionisme en moderne kunst. Van Brueghel en Mondriaan tot Rembrandt en Warhol, uit iedere stroming is wel een voorbeeld te vinden.

Het Reina Sofía, ingericht in een oud ziekenhuis, staat helemaal in het teken van de moderne kunst. Het topstuk is de Guernica van Picasso, dat als thema het bombardement op dit Baskische stadje in de Spaanse burgeroorlog heeft. Tegenover het schilderij hangen zwartwit foto’s die de minnares van Picasso, Dora Maar, van Picasso nam terwijl hij aan het werk was. Deze foto’s geven en goed inzicht in de ontwikkeling van het schilderij. Het Reina Sofía bezit ook belangrijk werk van Miró en Dalí.

Rond het centrum van Madrid liggen verschillende wijken met een uiteenlopende sfeer. La Latina is de oudste volkswijk van de stad, Chueca is de wijk van de gay-scene, Lavapies is de meest multiculturele wijk van de stad, Huertas is de literaire wijk en Malasaña is de wijk waar de jeugd bijeenkomt.

Maar begin de verkenning van de verschillende wijken op het epicentrum van Madrid; de Puerta de Sol. Voor de deur van het Madrileens parlementsgebouw ligt een steen met de kaart van Spanje met alle hoofdwegen die vanuit Madrid vertrekken. Dit is het zogenaamde kilometer nulpunt van Spanje. Alle afstanden op de hoofdwegen zouden vanuit deze steen worden bepaald en Madrid zou dus het geografische centrum van Spanje zijn. Alle belangrijke straten van het centrum van Madrid komen ook uit op Sol. Op Sol staat ook het belangrijkste standbeeld van de stad. Niet het ruiterstandbeeld van Bourbon koning Karel III, dat prominent midden op het plein staat, maar wat meer richting de straat van Alcala. Daar staat op een sokkel een bronzen beer met zijn voorpoten tegen een aardbeiboom. Het is het symbool van de gemeente Madrid.

Als u vanaf Sol richtig het zuiden loopt, komt u uit in de wijk La Latina, de oude volkswijk van de stad. In deze wijk woont de echte Madrileen, de Castio, zoals Amsterdam de Jordanees heeft. Midden in de wijk ligt het pleintje van Cascorro met een beeld van Eloy Gonzalez, een held uit de onafhankelijkheidsoorlog tussen Cuba en Spanje. De wijk blinkt niet uit door zijn monumenten, al komt u op weg naar de wijk als u door de Calle Toledo gaat wel langs de op een na belangrijkste kerk van Madrid die gewijd is aan de patroonheilige van Madrid, de Heilige Isidorus. In La Latina moet u vooral de sfeer opsnuiven, een barretje binnenlopen om wat te drinken en proberen om de echte Madrileen, de Castio, te herkennen. Die gaat altijd keurig gekleed: zelfs als het dertig graden is doen ze hun colbertjasje nog niet uit.

Het Madrid van de Habsburgers is het Madrid rond de Plaza Mayor, het grote plein midden in de stad. Het plein is op de dag gezelliger en levendiger dan ‘s avonds. Wellicht omdat het plein dan wordt bevolkt door veel zwervers. Op de dag zijn er straatartiesten, muzikanten en levende standbeelden. Uiteraard zijn de prijzen op de terrassen van de Plaza Mayor een stuk hoger, al valt het altijd nog mee in vergelijking met Nederland of Italië. Houd er rekening mee dat het soms lang kan duren voor u bij de obers kunt afrekenen. Het beste is om gelijk bij de bestelling de rekening te vragen en het geld met eventuele fooi gewoon op tafel te leggen en weg te gaan als de ober niet meer komt opdagen.

Van Madrid naar de hemel, om daar vanaf een wolkje de stad te bewonderen. Het is een uitspraak die zou dateren uit de tijd van de Bourbons, toen Madrid zijn Franse grandeur kreeg. Er zijn veel uitzichtpunten vanwaar u over de stad kunt kijken en de prachtige gevels van de gebouwen kunt bewonderen.

In het art-decogebouw Circulo de Bellas Artes aan de Calle de Alcalá is een lift waar u voor twee euro naar het dakterras kunt. Daar heeft u een prachtig uitzicht over de eerste gebouwen van de Gran Vía, met als boegbeeld het Capitol, met zijn met goud bedekte gouden koepel en bekroond met de engel Vitoria. Aan de andere kant kijkt u uit over het plein van Cibeles met het grote postkantoor. Het dakterras is ingericht met een loungebar. Bezoek het dakterras als de zon ondergaat. Dan worden de witte gebouwen in een oranje gloed gezet.

Tegenover de Circulo de Bellas Artes staat het Adahotel. Ook al logeert u hier niet, dan kunt u toch gewoon met de lift naar het dakterras, waar ook een bar is ingericht. Nu ziet u het Capitol vanaf de andere kant en het Circulo de Bellas Artes.

Halverwege de Gran Vía bij het plein van Callao, staat de Corte Inglés. Deze winkelketen, een soort Bijenkorf, heeft op de bovenste verdieping een café-restaurant. Vanachter de glazen gevel heeft u een prachtig uitzicht op de gevels van de gebouwen aan de Gran Vía richtig de Plaza de España.

Sinds een vleugel van het postkantoor aan het plein van Cibeles is ingericht als gemeentehuis, is de grote centrale hal ingericht als bezoekerscentrum. Op de tweede verdieping kunt u kaartjes kopen om naar het bordes te gaan op een hoogte van 70 meter. Het biedt een uitzicht op het plein van Cibeles en de Calle Alcalá richtig de Gran Vía.

Het beroemdste park in Madrid is het Retiro. Vroeger waren dit de tuinen van het grote paleizencomplex van Philips IV. De paleizen zijn verdwenen en sinds de 19e eeuw zijn de tuinen het grootste park van Madrid. Overal in het Retiro zijn terrassen. Mijn favoriet zijn de terrassen aan de rand van de grote vijver, waar een rondvaartboot op zonne-energie rondjes vaart, en waar u roeibootjes kunt huren.

Ga zeker een kijkje nemen bij de twee paviljoens, die niet zo ver bij de vijver vandaan staan. Een paviljoen heet Palacio de Velazquez, genoemd naar de architect Ricardo Velazquez Bosco. Het paviljoen werd gebouwd voor een tentoonstelling over keramiek, mijnbouw en glasblazerij. Nu is het een dependance van het Reina Sofia-museum, waar tijdelijke tentoonstellingen worden gehouden. De entree is altijd gratis.

Een stukje verderop staat het Palacio de Cristal, ook van de hand van Ricardo Velazquez. Ook dit gebouw is geadopteerd door het Reina Sofia-museum en ook hier is de toegang gratis, maar helaas is dit palacio niet altijd geopend.

In het Parque del Oeste staat de tempel van Debod: een oude Egyptische tempel die Madrid na een oproep van UNESCO adopteerde. De tempel dreigde onder het water van het Nasser-stuwmeer te komen staan. De tempel is op zijn mooist als 's avonds de schijnwerpers erop schijnen. De roodkleurige steen krijgt dan een gouden gloed en de tempel schittert mooi in het water van de vijver die voor de tempel ligt. Zeker het bezoeken waard!

Tijdens uw rondreis door Spanje zult u merken dat de de Spanjaarden hun hoofdmaaltijd in de middag nuttigen, zo rond 14.00 uur. Veel kantoorpersoneel gaat dan naar een restaurantje in de buurt. Deze restaurants bieden goedkope driegangenmenu’s aan van tussen de 8 en 15 euro. Voor de Nederlander is dit erg veel, maar als u zich aanpast zult u merken dat u pas veel later in de avond weer trek krijgt en dan genoeg heeft aan een beetje tapas. U hoef niet bang te zijn veel tijd te verliezen, want in de keuken wordt alles al bereid, ook kantoorpersoneel heeft maar ongeveer drie kwartier, dus u kunt snel weer op pad.

Wilt u toch gewoon een broodje eten tussen de middag, dan kan dat natuurlijk ook. Het meest favoriete stokbroodje voor de Madrilenen is bocadillo de calamares, een stokbroodje met gefrituurde inktvisringen. De meest befaamde bar voor deze broodjes is café Brillante, aan de rotonde van Atocha, tegenover het Reina Sofía-museum.

Spanje, en natuurlijk ook Madrid, staat bekend om de tapas, maar die eet de Spanjaard niet op het terras of in een restaurant. In Madrid krijg je een klein hapje als je een glaasje wijn of bier bestelt. Bent u met meer mensen, dan kunt u wel raciones bestellen. Dat zijn porties. Ieder bestelt dan een portie, die laat u midden op tafel zetten en dan prikt u allemaal van die porties, zo heeft u toch een gevarieerde tapasmaaltijd.

Een heel leuke plaats om tapas te eten, op de dag of ‘s avonds, is de Mercado de San Miguel, naast de Plaza Mayor. Deze voormalige groente- en fruitmarkt werd in de eerste jaren van de 21e eeuw omgebouwd tot een grote delicatessenhal. U kunt hier de lekkerste hapjes uit heel Spanje proeven, zoals olijven, ham, kabeljauw, oesters en kaas. Bij de kraampjes kunt u de tapas en een drankje bestellen en die dan aan de toog of aan een hangbar midden in de hal opeten.